Üniversitede Kendini Geliştirmek İçin Neler Yapabilirsin?

Diplomanın yanına ne koyulur

Aynı bölümden aynı yıl mezun olan yüzlerce kişi var ve hepsinin diploması aynı. Ayrışma, diplomanın yanına koyulan şeyden geliyor.

Bu yazı "şunları öğren" listesi değil; nasıl öğrenileceği ve gelişimin nasıl ölçüleceği üzerine. Çünkü asıl sorun kaynak eksikliği değil — kaynak bol, yön yok.

Üç tür beceri

Gelişimi planlarken işe yarayan basit bir ayrım:

Çoğu öğrenci yalnızca birinciye odaklanıyor. Oysa işe alım süreçlerinde en çok sorulan ve en zor öğretilen grup ikincisi.

Aktarılabilir beceriler nereden gelir

Bu beceriler kurs alarak değil, yaparak kazanılıyor:

Yazmak. Bir kulübün duyuru metnini yazmak, bir rapor hazırlamak, blog tutmak. Düzenli yazan kişi, düşüncesini de düzenliyor.

Sunmak. Derste sunum yapmak, atölyede anlatmak, toplantı yönetmek. Tekrarla gelişen ve başka türlü kazanılmayan bir beceri.

Planlamak. Bir etkinliği baştan sona yürütmek; takvim, bütçe, görev dağılımı.

Ekip çalışması. Birlikte iş yapmak — grup ödevi değil, sonucu olan bir iş.

İkna ve müzakere. Sponsorluk görüşmesi, kurumla yazışma, ekip içi karar.

Beşinin de ortak yanı: kampüste bunları öğrenmenin en doğal yeri bir topluluk. Ders bunları öğretmiyor, kulüp mecbur bırakıyor.

Alan bilgisini derinleştirmek

Ders dışında alan bilgisini ilerletmenin yolları:

• Ofis saatleri: merak ettiğiniz konuyu hocaya sormak, en kısa yol
• Araştırma projesi: bölümdeki bir çalışmada yer almak
• Akademik okuma: alanınızın temel kaynaklarını ve güncel yayınlarını takip etmek
• Sektör içeriği: alanınızda çalışanların anlattıklarını izlemek
• Yan dal / çift anadal: ilgi alanınızı resmî olarak genişletmek

Dördüncü madde en hızlı geri dönen: bölümünüzün gerçek hayattaki karşılığını, o işi yapanlardan dinlemek, dört yıllık müfredatın vermediği bir bakış kazandırıyor.

Araç becerileri

Bu grup en kolay öğrenilen ve en kolay eskiyen. Bu yüzden strateji şu: bir araca değil, bir yönteme hâkim olmak.

Tablolama yazılımını öğrenen kişi, verinin nasıl düzenlendiğini öğreniyor; araç değişse de o bilgi kalıyor. Aynısı tasarım, programlama ve analiz için de geçerli.

Öğrenmenin en verimli yolu, gerçek bir ihtiyaçla başlamak: bir kulüp etkinliğinin bütçesini tabloya dökmek, afişini tasarlamak, kayıt formunu kurmak. İhtiyaçsız öğrenilen araç, üç ay sonra unutuluyor.

Yabancı dil

Ayrı bir başlık, çünkü hem en çok istenen hem en yavaş gelişen beceri.

Kampüste ücretsiz pratik imkânları:

• Dil ve konuşma kulüpleri
• Değişim öğrencileriyle sohbet
• İngilizce yürütülen dersler ve seminerler
• Alanınızın kaynaklarını orijinal dilinde okumak

Son madde en sürdürülebilir olanı: dili ayrı bir görev olarak değil, zaten yapmanız gereken okumanın içinde çalışmak.

Gelişimi nasıl ölçersiniz

En çok atlanan kısım bu. Ölçülmeyen gelişim, ilerlediğinizi hissetmediğiniz için bırakılıyor.

Basit ve işe yarayan yöntem: çıktı biriktirmek.

"Excel öğrendim" ölçülemiyor; "kulübün dönem bütçesini kurdum" ölçülebiliyor. İkincisi hem gelişimin kanıtı hem başvuruda anlatılacak şey.

Dönemlik plan yapmak

Dört yıllık plan gerçekçi değil ama dönemlik plan işliyor. Basit hâli:

• Bu dönem bir aktarılabilir beceriye odaklan
• Bir araç öğren, gerçek bir ihtiyaçla
• Bir çıktı üret (proje, etkinlik, metin)
• Dönem sonunda üçünü de kaydet

Üç madde kulağa az geliyor ama sekiz dönem boyunca sürdürüldüğünde ortaya ciddi bir birikim çıkıyor — ve önemlisi, sürdürülebilir.

Sık yapılan hatalar

• Kurs biriktirmek. Tamamlanmayan on kurs, bitirilmiş bir projeden az.
• Her şeyi aynı anda. Beş beceriye birden başlayan, üç hafta sonra hiçbirine devam etmiyor.
• Ölçmemek. İlerlediğini göremeyen kişi bırakıyor.
• Yalnızca teknik odaklanmak. Aktarılabilir beceriler, teknik bilgiden daha zor kazanılıyor.
• Kaydetmemek. Yapılan iş yazılmadığında, bir yıl sonra hatırlanmıyor.

Sık sorulanlar

Nereden başlamalıyım? Şu an ihtiyacınız olan yerden. Bir kulüpte etkinlik düzenliyorsanız planlama, bir ödev sunacaksanız sunum. İhtiyaçla başlayan öğrenme kalıcı oluyor.

Sertifikalar işe yarıyor mu? Tek başına sınırlı. Sertifikanın arkasında tamamlanmış bir iş varsa değerli; yoksa yalnızca katılım kaydı.

Not ortalamam düşük, telafi edebilir miyim? Ortalama tek ölçü değil. Somut çıktılar — yürütülmüş bir iş, tamamlanmış bir proje — çoğu başvuruda ortalamadan daha çok konuşuluyor.

Ne kadar zaman ayırmalıyım? Haftada birkaç saat, düzenli olduğu sürece yeterli. Süreklilik, yoğunluktan daha belirleyici.

Hangi beceriye öncelik vermeliyim? İlerlemek istediğiniz yönde en çok kullanılan olana. Bunu öğrenmenin en hızlı yolu, o işi yapan birinin ne kullandığını sormak — ilan metinleri de iyi bir gösterge.

Öğrendiğimi unutuyorum, ne yapmalıyım? Kullanılmayan beceri unutuluyor; çözüm tekrar değil kullanım. Öğrendiğiniz aracı gerçek bir işte kullanmak — kulüp bütçesi, ders projesi, kişisel iş — kalıcılığı sağlayan tek şey.

Geri bildirim almadan gelişim yavaş

Kendi başına çalışmanın en büyük sınırı, hataları görememek. Yazdığınız metni kimse okumuyorsa, sunumunuzu kimse değerlendirmiyorsa, ilerlemenin yönünü tahmin ediyorsunuz demektir.

Geri bildirim alınabilecek yerler:

• Akademisyenlerin ofis saatleri
• Kulüpteki daha deneyimli üyeler
• Alanınızda çalışan mezunlar
• Atölye ve mülakat simülasyonu gibi etkinlikler

Geri bildirim isterken somut olmak işe yarıyor: "nasıl olmuş?" yerine "şu bölüm anlaşılıyor mu, neyi eksik buldun?" sorusu çok daha kullanılabilir cevap getiriyor.

Kontrol listesi

Özet

Kendini geliştirmek, kurs biriktirmek değil çıktı biriktirmek. Dönem başına bir beceri, bir araç ve bir çıktı hedefleyen; öğrenmeyi gerçek bir ihtiyaçla başlatan ve ilerlemesini yaptığı işlerle ölçen öğrenciler, sekiz dönemin sonunda diplomanın yanına anlatacak bir birikim koyuyor.